Met de terugkeer van het mooie weer trekken buitenactiviteiten zoals wandelen en trailrunning steeds meer liefhebbers aan. Wandelen in de vrije natuur of hardlopen op onverharde paden is de ideale manier om op te laden, je conditie te verbeteren en van de buitenlucht te genieten.

Toch liggen kleine blessures op de loer : snijwonden, schaafwonden, irritaties of blaren kunnen zomaar ontstaan na een val, door wrijving of door contact met planten en struiken.

Deze oppervlakkige wonden zijn meestal onschuldig, maar ze vereisen een snelle aanpak om infecties te voorkomen, een vlot herstel te bevorderen en je activiteit onder de beste omstandigheden te kunnen hervatten.

• Maar hoe verzorg je een oppervlakkige wonde in de vrije natuur, zodat je je tocht gewoon kunt voortzetten ?

1. Waarom komt een oppervlakkige wond vaak voor tijdens het wandelen of trailrunnen?

Tijdens het wandelen of trailrunnen is een moment van onoplettendheid soms al genoeg om je te verwonden. Door het oneffen terrein, rotsen, wortels of vegetatie kan een uitglijder of een onverwacht contact snel gebeuren. In die situaties zijn het meestal de armen, benen of handen die als eerste in contact komen met de grond of de omgeving.

Deze kleine verwondingen komen nog vaker voor in de lente en de zomer, wanneer de hogere temperaturen ons aanzetten om lichtere kledij te dragen. Met een meer blootgestelde huid neemt het risico op oppervlakkige wonden dus vanzelf toe.

De oorzaken zijn uiteenlopend: lichte valpartijen, braamstruiken of laaghangende takken, maar ook herhaaldelijke wrijving door beweging en transpiratie. Dit kan leiden tot snijwonden, schaafwonden, krassen of zelfs smetplekken (intertrigo) vocht kunnen afgeven. Dit zijn meestal oppervlakkige wonden, maar ze verdienen een snelle aanpak om het herstel te bevorderen.

2. Voor vertrek: stel je EHBO-kit samen

Een goed gevulde EHBO-kit is onmisbaar om kleine ongelukjes tijdens het wandelen of trailrunnen snel aan te pakken. Zelfs tijdens een tocht van slechts een paar uur geeft het een geruststellend gevoel dat je alles bij de hand hebt om een wonde, indien nodig, schoon te maken en te beschermen.

Een basiskit zou een aantal eenvoudige maar onmisbare elementen voor wondverzorging moeten bevatten:

• Fysiologisch serum (NaCl 0,9%): om de wonde te reinigen en onzuiverheden te verwijderen
• Steriele kompressen: om de wonde te drogen en het bloeden te stelpen
• Pleisters en verbanden: om de wonde af te dekken en te beschermen wanneer mogelijk
• Een hemostatisch en wondhelend product, zoals Stop Hémo^® Spray, geschikt voor uitgebreide oppervlakkige huidwonden, moeilijk bereikbare zones of behaarde zones

Het is ook aan te raden om je EHBO-kit aan te passen aan de duur van je uitstap, het type activiteit en de weersomstandigheden. Het doel is om licht te blijven, maar toch alles bij de hand te hebben om doeltreffend te reageren op kleine onverwachte situaties.

Meer weten ? Ontdek hoe je een volledige EHBO-kit voor wandelingen samenstelt.

3. Er ontstaat een wonde: wat doe je?

Zelfs met een goed voorbereide EHBO-kit is het belangrijk om te weten wat je moet doen zodra er tijdens je activiteit een letsel optreedt.

Eerste stap: de wonde reinigen

Zodra er een wonde ontstaat, is het belangrijk om die zo snel mogelijk te reinigen om stof, aarde en bacteriën te verwijderen.

Indien mogelijk :

• Begin met je handen te wassen
• Spoel de wonde met schoon water of met fysiologisch serum (NaCl 0,9%)
• Vermijd hard wrijven om de huid niet te irriteren
• Droog voorzichtig rond de wonde met een steriel kompres
• Gaat het om een blaar? Prik die dan niet door.

Een zorgvuldige reiniging vermindert het risico op infectie aanzienlijk, wat essentieel is wanneer je in de natuur bent.

Bij gebrek aan water of fysiologisch serum wordt aangeraden om de wonde voorzichtig te reinigen met een propere doek om zichtbare onzuiverheden te verwijderen, zonder de blessure te verergeren. Reinig de wonde daarna grondig zodra je de mogelijkheid hebt.

Tweede stap: het bloeden stelpen en de wondgenezing bevorderen

Na het reinigen van de wonde is het belangrijk om het bloeden snel te stoppen met enkele eenvoudige handelingen :

• Om en bloeding te stelpen, breng je een steriel kompres aan en oefen je enkele minuten lichte druk uit op de wonde.
• Als de wonde groter is, moeilijk bereikbaar of bij een intertrigo, is het gebruik van Stop Hémo^® Spray bijzonder geschikt.
  • De poedervorm maakt het mogelijk om grotere oppervlakken te bedekken en past zich goed aan aan de vorm van de wonde, vooral op moeilijk te verbinden plaatsen.
  • De formule op basis van calciumalginaat helpt het bloeden te stoppen en creëert tegelijk een omgeving die de wondgenezing bevordert.

Waarom is Stop Hémo^® Spray handig tijdens wandelen of trailrunnen ?

• Compact en licht formaat: gemakkelijk mee te nemen
• Zonder direct contact: de spray wordt aangebracht zonder de wonde aan te raken
• Eenvoudig aan te brengen in 360°: handig voor moeilijk bereikbare zones (rug, achterkant van benen of armen)
• Geschikt voor complexe zones: behaarde zones, huidplooien of grotere wonden waar een verband moeilijk aan te brengen is
• Aangewezen voor de genezing van intertrigo’s, die vaak voorkomen op plaatsen met wrijving of transpiratie (oksels, liesplooien, onder de borsten) tijdens de activiteit.

Hoe gebruik je het ?

1. Schud de flacon krachtig.
2. Verstuif het product rechtstreeks op 5–10 cm van de wonde.
3. Laat enkele minuten inwerken en breng indien nodig opnieuw aan. Schud de flacon goed vóór elke toepassing.

Derde stap: de wonde beschermen om complicaties te voorkomen

Zodra het bloeden gestelpt is, dek je de wonde indien nodig en indien mogelijk af met een pleister of verband. Dit moet proper zijn, goed vastzitten maar niet te strak, en regelmatig vervangen worden, zeker bij transpiratie, stof of vocht. Zelfs een kleine schaafwonde kan infecteren als ze te lang onbeschermd blijft.

4. Praktische tips op het terrein

Enkele handige tips om wonden in de natuur goed aan te pakken:

• Dek een vuile wonde niet af (risico op infectie)
• Gebruik drinkbaar water of fysiologisch serum in plaats van stilstaand water om de wonde te reinigen (dit kan een infectie veroorzaken of verergeren)
• Bedek de wonde niet met aarde, vuile bladeren of andere twijfelachtige stoffen (risico op infectie)
• Is de wonde diep of vertoont ze tekenen van infectie? Raadpleeg dan zo snel mogelijk een zorgverlener

5. Na de inspanning: opvolging en aanvullende verzorging

Eenmaal terug thuis, reinig je de wonde indien nodig opnieuw en houd je ze enkele dagen in de gaten (roodheid, zwelling, warmte, pus: tekenen van infectie). Raadpleeg een zorgverlener als de wonde tekenen van infectie vertoont. Een regelmatige opvolging is de sleutel tot een snelle en ongecompliceerde genezing.

Bronnen :

1- First Aid Essentials for Hiking. Trek’n’Trails - https://trekntrails.com/knowledge/first-aid-essentials/
2- Croix‑Rouge canadienne. Soigner les blessures courantes qui se produisent en plein air - https://www.croixrouge.ca/blogue/2025/5/soigner-les-blessures-courantes-qui-se-produisent-en-plein-air
3- Appalachian Mountain Club (AMC). How to Treat Cuts & Wounds on the Trail - https://www.outdoors.org/resources/amc-outdoors/outdoor-resources/how-to-treat-cuts-wounds-on-the-trail/
4- Comment bien soigner une plaie ? Ameli.fr. - https://www.ameli.fr/var/assure/sante/bons-gestes/soins/soigner-plaie
5- Basic First Aid Skills Every Trekker Must Know. Scoutripper. - https://scoutripper.com/blog/basic-first-aid-skills-trekker-must-know/
6- Trail First Aid : How to Treat Common Injuries on a Thru-Hike. ULA Equipment. - https://www.ula-equipment.com/2025/10/22/trail-first-aid-how-to-treat-common-injuries-on-a-thru-hike/
7- Fédération Française de la Randonnée Pédestre — La trousse de secours du randonneur. - https://www.ffrandonnee.fr/randonner/conseils/la-trousse-de-secours-du-randonneur

NET26SHE08A – Maart 2026