Algues et santé : des preuves scientifiques montrent ce lien

ALGEN EN GEZONDHEID : WAAROM ZICH TOT DE OCEANEN WENDEN… VOOR HEMOSTASE ?

Geplaatst op 04 februari 2026

Als het gaat om het stoppen van een bloeding, werkt je lichaam als een piepklein, hooggetrainde interventieteam — bloedplaatjes, stollingsfactoren en een stroom aan chemische signalen worden meteen ingezet om de schade te herstellen, nog vóór je het zelf beseft. Maar soms heeft zelfs de beste hulpdienst een klein duwtje in de rug nodig om haar missie te volbrengen !

 

1. Wat is hemostase ?

Hemostase is het biologische proces waarbij het lichaam een bloeding stopt na beschadiging van een bloedvat. Het vormt de eerste stap van de wondgenezing en steunt op drie hoofdmechanismen:

  • Vasoconstrictie — de bloedvaten trekken samen om de bloedstroom te verminderen.
  • Vorming van een bloedplaatjesprop — bloedplaatjes klonteren samen om een eerste afsluiting te vormen.
  • Stolling — een cascade van chemische reacties verandert het bloed in een gel (fibrinestolsel) om de bloeding definitief te stoppen.

Hemostase is een zeer efficiënt natuurlijk proces. Echter, in tal van reële situaties (zoals noodhulp of bepaalde specifieke medische aandoeningen), is bijkomende hulp noodzakelijk om de bloeding doeltreffend te stoppen. En die hulp komt soms… uit de oceanen !

 

2. Algen schieten te hulp : bloedingen op natuurlijke wijze stoppen

Algen worden al millennia gebruikt in de traditionele wondverzorging, met name bij kustgemeenschappen die zich baseerden op de gemakkelijk beschikbare mariene hulpbronnen. Vissers en zeelieden brachten vroeger verse of gedroogde algen rechtstreeks aan op snijwonden en verwondingen om het bloed te absorberen, de wond te beschermen en de genezing te bevorderen.

Bruine algen werden bijzonder gewaardeerd vanwege hun soepele textuur wanneer ze nat zijn en hun vermogen om vocht vast te houden, waardoor het mogelijk was de wonden te bedekken en het verder bloeden te beperken.

Algen — met name bruine algen — zijn grote zeealgen die rijk zijn aan natuurlijke polysachariden zoals alginaat. Deze polymeren hebben unieke fysische en chemische eigenschappen die ze bijzonder geschikt maken voor wondverzorging.

In de loop der tijd ontdekten wetenschappers dat de bestanddelen in deze algen — met name de alginaten — verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de gunstige effecten die men in traditionele toepassingen waarnam. Zo konden eeuwenoude kennis en ervaring worden omgezet in moderne wondverzorgingsmaterialen, onderbouwd door wetenschappelijk bewijs.

 

3. Van traditioneel gebruik naar wetenschappelijk bewijs en industriële toepassingen

Alginaat (ook wel alginezuur genoemd) werd voor het eerst ontdekt in de 19ᵉ eeuw door de Britse chemicus E. C. C. Stanford, die deze natuurlijke stof extraheerde uit een soort bruine alg genaamd Laminaria. De eerste publicaties en studies richtten zich op de fysische en chemische eigenschappen, zoals het vermogen om vloeistoffen te absorberen, viskeuze oplossingen te vormen en gels te creëren.

Alginaat wordt gewonnen uit de celwanden van bruine algen, zoals soorten uit het geslacht Laminaria. Het bevat moleculaire bouwstenen van mannuronzuur en guluronzuur, die bij contact met vloeistoffen gels kunnen vormen.

Les algues marines au service de la médecine : elles aident à stopper le saignement naturellement

Hoewel alginaat aanvankelijk werd toegepast in sectoren zoals de voedingsmiddelen-, textiel- en papierindustrie, hebben de biocompatibiliteit en gelvormende eigenschappen ervan ertoe geleid dat de farmaceutische industrie het midden 20e eeuw adopteerde als een veelzijdige hulpstof voor het ondersteunen en controleren van de toediening van geneesmiddelen.

Rond dezelfde periode ontstond specifieke belangstelling voor het hemostatische potentieel van alginaat dankzij het werk van de Britse chirurg George Blaine, die in de jaren 1940 het gebruik van calciumalginaat op wonden bestudeerde. Blaine merkte op dat calciumalginaat, wanneer toegepast op bloedende wonden, niet alleen het bloed absorbeert, maar ook de vorming van een bloedstolsel bevordert door calciumionen vrij te geven — een essentiële factor in het stollingsproces.

In Frankrijk was chirurg Jean Gosset een van de eerste clinici die aandacht vestigde op het hemostatische potentieel van materialen op basis van alginaat. Tijdens een zitting van de Académie de Chirurgie in Parijs in 1949 deelde Gosset klinische observaties van het gebruik van calciumalginaat op verschillende wonden en concludeerde dat het een reëel potentieel had. Hij moedigde de commerciële bereiding aan en steunde de lancering van Coalgan® in 1949.

Coalgan® zijn hemostatische watten voor de behandeling van neusbloedingen. Ze bestaan uit vezels van calciumalginaat en brengen zo de hemostatische eigenschappen van algen tot werking. Het is tegenwoordig internationaal verkrijgbaar onder de merknamen Stop Hémo®, BleedCease®, NasalCease® et Chicare®.

Het werk van Blaine en Gosset markeerde de eerste serieuze klinische verkenningen van alginaat als medisch materiaal, waardoor een natuurlijk alginaatextract werd omgezet in een wetenschappelijk erkend hemostatisch middel. Dit opende de weg voor de ontwikkeling van medische hulpmiddelen op basis van calciumalginaat die worden gebruikt bij geavanceerde wondzorg voor hemostase en weefselherstel.

 

4. Hoe Stop Hémo® de bloeding stopt : werkingsmechanisme

Geïnspireerd door de natuurlijke eigenschappen van algen, verandert Stop Hémo® bij contact met bloed. Deze fysieke en chemische transformatie stelt het product in staat zowel mechanisch als biologisch te werken om een effectieve stolling te bevorderen. Het calciumalginaat :

  • Absorbeert het bloed,
  • Hydrateert en vormt een beschermende gel, die als tijdelijke barrière werkt en bloedcellen en stollingsfactoren ter hoogte van de wond vasthoudt,
  • Geeft calciumionen vrij ter hoogte van de bloeding (calciumionen zijn factor IV in de stollingscascade en essentieel voor het stollingsproces),
  • Hecht niet aan het pas gevormde stolsel: de gegelificeerde structuur maakt een atraumatische verwijdering mogelijk.

Deze door de natuur geïnspireerde werking maakt het tot een geschikte EHBO-oplossing voor alledaagse situaties. Gebruiksklaar en ontworpen voor onverwachte momenten in het leven, zorgt het voor rust en vertrouwen wanneer er een bloeding optreedt — of het nu gaat om een plotse neusbloeding, een delicate bloeding van het tandvlees of een kleine huidwonde — en helpt het u en uw naasten te verzorgen wanneer het er echt toe doet.

 

5. Duurzaamheid en de toekomst van algen in de geneeskunde

Naarmate duurzaamheid een centraal aandachtspunt wordt in de gezondheidszorg, onderscheiden algen zich als een natuurlijke hulpbron die zowel medische als ecologische uitdagingen kan aanpakken. In tegenstelling tot landgewassen hebben algen geen kunstmest, pesticiden, zoetwater of grond nodig, en ze groeien bovendien snel.

Deze gemakkelijke kweek en uitzonderlijke duurzaamheid gaan gepaard met een rijke biochemische diversiteit, waardoor algen zowel een milieuvriendelijke bron als een veelbelovende bron van therapeutische verbindingen zijn.

Algen zijn rijk aan polysachariden, polyfenolen, eiwitten en pigmenten, die uiteenlopende therapeutische eigenschappen bezitten. Deze verbindingen hebben potentieel getoond als ontstekingsremmers, antimicrobiële middelen, antivirale middelen, antitumorale middelen en antioxidanten, onder andere.

Blijf op de hoogte voor onze publicatie over de voordelen van algen bij wondgenezing: het verminderen van ontstekingen, bestrijden van bacteriën en bevorderen van weefselgroei !

 

BELANGRIJKE PUNTEN OM TE ONTHOUDEN

De geschiedenis van algen in de geneeskunde is een verhaal van transformatie: van traditioneel gebruik langs de kusten tot geavanceerde biomedische behandelingen in moderne huishoudens en ziekenhuizen.

De fysische en chemische eigenschappen van algen zijn bijzonder nuttig voor hemostase: ze absorberen bloed, hydrateren, vormen een beschermende gel en geven hun calciumionen af op de bloedingsplaats om het natuurlijke stollingsproces te ondersteunen. Deze eigenschappen, ooit waargenomen door zeelieden, werden later industrieel toegepast en verfijnd, waardoor alginaat werd omgevormd tot hemostatische en wondhelende medische hulpmiddelen.

Zo heeft de oceaan ons een krachtige hulpbron geboden, en hebben wij deze verstandig gebruikt — waardoor de patiëntenzorg is verbeterd en onze verantwoordelijkheid om mariene ecosystemen te beschermen is versterkt. Doe mee en ontdek het werk van onze partner 1 OCEAN, en draag bij aan een duurzamere toekomst voor gezondheid, oceaan en klimaat: https://www.mission-1ocean.com/projet/forets-sous-marines-un-enjeu-pour-lhumanite/#weglot_switcher

"Het herstellen van onze onderwaterbossen is meer dan het beschermen van biodiversiteit, het is een gedurfde stap om ons klimaat voor de toekomst te behouden."
Alexis Rosenfeld, fotograaf en projectdirecteur bij 1 OCEAN

 

Bronnen :

1- Hemostase, https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/21999-hemostasis, geraadpleegd op 06/01/2026.
2- Pérez-Lloréns, J.L., Critchley, A.T., Cornish, M.L. et al. Saved by seaweeds (II): traditionele kennis, huismiddeltjes, geneeskunde, chirurgie en farmacopoea. J Appl Phycol 35, 2049–2068 (2023). https://doi.org/10.1007/s10811-023-02965-6
3- Hylenne Bojorges, Amparo López-Rubio, Antonio Martínez-Abad, María José Fabra, Overzicht van alginaatextractieprocessen: impact op de moleculaire structuur van alginaat en zijn technofunctionele eigenschappen, Trends in Food Science & Technology, Volume 140, oktober 2023. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2023.104142
4- Blaine G. Experimentele observaties over absorbeerbare alginaatproducten in de chirurgie: gel, film, gaas en schuim. Ann Surg. Januari 1947;125(1):102-14. doi: 10.1097/00000658-194701000-00011. PMID: 17858907; PMCID: PMC1803201.
5- Geschiedenis van lokale hemostase, Académie de Chirurgie Magazine, 3ᵉ trimester 2012.
6- Pereira L, Cotas J. Algen: een duurzame oplossing om medicijnproductie te vergroenen in de zoektocht naar duurzame gezondheidszorg. Explor Drug Sci. 2024;2:50–84. https://doi.org/10.37349/eds.2024.00036

NET26SHE03A – Januari 2026